Dlaczego witamina A jest niezbędnym budulcem organizmu?

  Witamina A to grupa tłuszczy, fizjologicznych substancji regulatorowych organizmu człowieka, wśród których najważniejszą ich odmianą jest retinol.

Naturalne formy, jak i syntetyczne analogi retinolu są określane jako retinoidy. Obecność witaminy A w organizmie jest kluczowe w zachowaniu odporności i zdrowia wszelkich miękkich tkanek organizmu jak: skóra, oczy, błony śluzowe czy włosy.

Retinoidy, do których należy witamina A odgrywają znaczącą rolę w dojrzewaniu komórek macierzystych (czyli tych które przekształcają się w inne bardziej specjalistyczne komórki w naszym organizmie) , które wytwarzają różne linie komórek krwiotwórczych, takich jak limfocyty, granulocyty, płytki krwi, monocyty, erytrocyty. A zatem jej niedobór powoduje zaburzenia funkcji krwiotwórczych już u podstawy działania organizmu.

Organizm wykorzystuje również witaminę A do uszczelniania i regeneracji błon śluzowych, utrudniając przenikanie przez nie chorobotwórczych drobnoustrojów. Jest to szczególnie ważne w okresie jesienno-zimowych zachorowań, kiedy błona śluzowa dróg oddechowych jest szczególnie narażona na kontakt z wirusami czy bakteriami. Komórki błon śluzowych (komórki wyściełające drogi oddechowe, przewód pokarmowy i dróg moczowych) pełnią funkcję bariery i tworzą pierwszą linię obrony organizmu przed infekcją. Niedobór witaminy A upośledza odporność tych komórek.

  Witamina A jest niezbędna w wytwarzaniu związków chroniących nasze błony śluzowe (mucyna), jak i tych odpowiedzialnych za prawidłowe funkcje naszej skóry i mięśni (keratyna).

Rozpuszczalna w tłuszczach witamina A, zwana hormonem skórnym dobrze wnika w najbardziej zewnętrzną warstwę skóry. Wykorzystywana jest przez organizm do przyspieszenia odnowy tej warstwy naszej skóry, dzięki czemu skóra lepiej spełnia swoją rolę bariery ochronnej. W warstwach skóry właściwej wpływa na wytwarzanie kolagenu i elastyny (białek decydujących o elastyczności naszych ścięgien i więzadeł). Te działania organizmu wpływają pozytywnie na stan tkanki łącznej skóry właściwej, poprawę jędrności, elastyczności oraz nawilżenie skóry. Organizm wykorzystując witaminę A zabezpiecza powstały kolagen przed niszczeniem.

Bogactwo publikacji naukowych pokazuje, iż witamina A może mieć zastosowanie w licznych problemach skórnych, takich jak: atopowe zapalenie skóry (AZS), łuszczyca, trądzik oraz stany trądzikopodobne, fotostarzenie, zaburzenia rogowacenia skóry, brodawki, owrzodzenia, czyraczność, naskórkowe stany przedrakowe, czerniak złośliwy, białaczka promielocytowa, liszaj płaski, twardzinowy i zanikowy, kłykciny kończyste, łupież czerwony mieszkowy, rogowacenie mieszkowe, rybia łuska zwykła i pęcherzowa, rogowiec dłoni i stóp.

Organizm wykorzystuje witaminę A, aby zapobiec chorobom wzroku, m.in. zwyrodnieniu plamki żółtej, która jest najczęstszą przyczyną utraty wzroku u dorosłych i osób starszych. Jej niedobór może spowodować niedowidzenie o zmierzchu, tzw. kurzą ślepotę, pieczenie i wysychanie spojówek.. Jej niedobór zwiększa m.in. podatność oczu na wirusa Herpes simplex i patogeny z rodziny Pseudomonas. Niedoborowi witaminy A towarzyszą uszkodzenia rogówki.W związku z dużym obciążeniem oczu, osoby których praca wiąże się z długim siedzeniem przed monitorem komputera szczególnie potrzebują witaminy A.

  Witamina A jest niezbędna do prawidłowego rozwoju szkieletu, a jej niedobór podczas ciąży może być przyczyną bardzo poważnych wad w jego tworzeniu.

Retinoidy powodują przekształcanie komórek, które może uniemożliwić przechodzenie komórek przednowotworowych do nowotworowych, hamują wzrost komórek nowotworowych i zmniejszają ich skłonność do przerzutów. Mogą także wywierać działanie hamujące na uaktywnienie się wirusa Epsteina-Barr i rozwój wirusów opryszczki typu I lub wirus brodawczaka, które są zaangażowane w powodowanie niektórych nowotworów głowy i szyi. Rak płuc pozostaje główną przyczyną zgonów u mężczyzn i kobiet. Retinoidy odgrywają ogromną rolę w chemoprewencji raka płuc i to na nich skupia się największa część chemoprewencyjnych prób klinicznych w tej chorobie.

Źródłem witaminy A dla organizmu człowieka są zarówno rośliny (β-karoten np.: marchewka), jak i zwierzęta (retinol). To właśnie retinol jest bezpośrednio wykorzystywany przez organizm, dlatego ta forma jest przez organizm najbardziej preferowana. Najbogatszym źródłem retinolu dla organizmu człowieka jest tran rybi pozyskiwany z wątroby dorszy. Dieta grenlandzkich Eskimosów, która obfituje w ryby i zwierzęta morskie dostarcza (1953 r.) 30 000 IU dziennie witaminy A. Przez tak wielokierunkowe wykorzystanie witaminy A przez organizm staje się ona jednym z najważniejszych związków, o którego odpowiednie ilości w organizmie powinniśmy zadbać na co dzień.

  Literatura

  • Bojarowicz H, Płowiec A. Wpływ witaminy A na kondycję skóry. Probl Hig Epidemiol 2010, 91(3): 352-356
  • Reuben Lotan, Stimson P. Schantz, Waun Ki Hong. The use of retinoids in head and neck cancer. C. Jacobs (ed) Cancers of the head and neck. © 1987, Martinus NijhoJJ Publishers, Boston.
  • Saba Nabil, Jain Sanjay, Khuri Fadlo. Chemoprevention in Lung Cancer. Current Problems in Cancer, September/ October 2004; 28:287-306.
  • Deutch B, Dyerberg J, Pedersen HS, Aschlund E, Hansen JC. Traditional andmodern Greenlandic food – Dietary composition, nutrients and contaminants. Sci Tot Environ. 2007;384:106-119.
  • Ross AC. Vitamin A and retinoids. In: Shils M, Olson JA, Shike M, Ross AC. ed. Modern Nutrition in Health and Disease. 9th ed. Baltimore: Lippincott Williams & Wilkins; 1999:305-327.
  • Semba RD. Impact of vitamin A on immunity and infection in developing countries. In: Bendich A, Decklebaum RJ, eds. Preventive Nutrition: The Comprehensive Guide for Health Professionals. 2nd ed. Totowa: Humana Press Inc; 2001:329-346.
  • Solomons NW. Vitamin A and carotenoids. In: Bowman BA, Russell RM, eds. Present Knowledge in Nutrition. 8th ed. Washington, D.C.: ILSI Press; 2001:127-145.
  • Semba RD. The role of vitamin A and related retinoids in immune function. Nutr Rev. 1998;56(1 Pt 2):S38-48.

Kontakt

93-446 Łódź, ul. Placowa 4, Polska
tel.: 801 00 25 50, kom.: 42 680 03 33
NIP: 899-18-33-247, REGON: 473157465
Nr KRS: 0000159418 w Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XX Wydział Krajowego Rejestru Sądowego.

Back to Top